İzmir Kilisliler Kültür ve Dayanışma Derneği
Keyal Üstdağ - 11.05.2018
KİLİS'TE BİR KIŞ GÜNÜ

Lütfen Kilis ağzıyla okuyunuz.

Bir gün sebehten uyandık ya fetteh ya rezzek ya alim ya kerim ya Allah.Daha gözümü üfelordumki tağadan bir baktım her yer bembeyaz.Kar yağmış,havış bembeyaz ,çiçeklerin ,ağaçların ,asmanın üstü bembeyaz.Manzara çok güzel harika.Havıştaki karın üzerinde yalınız pisiklerin ve serçelerin ayak izleri var.Şimdi çıkar kar topu oynarık,karın üstüne yatıp kelibimize bakarık deyi heyal ederken komşunun uşakları sokağa çıkmışlar bile sesleri gelor.Neyseki ev ahalisinin hepside uyandı.Babam yeri bakalım dama çıkoruk.Damdaki karı kürücük demezmi?Mecburen dama çıkıcık.Haa unutmadan eskiden evlerin damları topraktı.Eger eyle bırakırsak dam akardı.Onun için dama çıkıp karı kürelememiz dama bakım yapmamız lazım.Hemen süllümü kurduk babam önde ben arkada dama çıkmıya başladık.Süllümün orta yerinde babam durdu.Kimse olmasııın diye yüksek sesle bağırdı.Bir dereç daha çıktı tekrar kimse olmasın haaa deyi bir daha bağırdı.Derken bir kere daha bağırdı ondan sonra dama çıktık.Karı kar küreginden bir güzel kürüdük.Damda kar kalmadı ama işimiz daha bitmedi.Hemen zembilden dama çıkardığımız samanı dama serpiştirdik.Loğ hazır.Loğduru loğa takıp başladık damı loğlamıya bir oyana bir buyana epeyi loğladık.Sonra loğun gelmedigi yerleride berkitmek için tokacı istedik.Tokaç geldi damın etrafını süğüğü bir güzel tokaçladık.Artık damın eyice berkidiyine damın akmıyacağına keneet getirince son olarak çörteninin ağzını temizledik dıkalı olup olmadığını kontrol ettik,çörteni açık vaziyete getirdik.Yağmır yağarsa çörten açık su damda göllenmez şakır şakır çörtenden akar.Damda işimiz bitti usulcanak geri süllümden endik.Elimizi yüzümüzü yıkadık eve girdik.Damda üşüdük tabi birez kızdıktan sonra hemen sufra kuruldu.Şorbamızı içtik.Karnımızı doyurduk.Babam işe getti.Bende arkasından kafama höllezimi geçirip sokağa fırladım.
Bütün herkes sokakta kar topu oynorlar.Beni görenler fırdolayı etrafıma dolanıp başladılar bene kar topu atmaya ,ben onlara onlar bana.Bir güzel kar topu muharebesi yaptık.Mıkımı kar topu oynucuk degilya,yorulduk.Ama durmak yok.Hadiii serçeler acıkmıştır yem bulamazlar deyi karların üstüne yemler serpiştirdik.Kuşlar bir güzel yidiler.Bizlerde karın üstüne sırt üstü yatıp hem kelibimize baktık hemde boyumuzun ölçüsünü aldık.Bu sene kızlar çömçe gelin ne ister Allah’tan rehmet ister oyununu çok oynamışlar heral onun için rehmet bol maşallah.Bıldır bu keder rehmet yoktu.Bu arada ayaklarımız cıbıl su artık çarpananın içinde buyor.Malaklarımız ıslanmış velhasıl sovuk bizi buydurdugu gibi iliklerimizede işlor.Olacak kimin degil eve gidekte birez kızınak dedik herkes hürredenek evlerine kaçtı.Tabi bende eve gettim.Daha içeri girer girmez anam başladı saymaya eşek keder oldunuz ne sovugu bilorsunuz,ne sıcagı.Şu üstüne başına bak cıbbıl suda kalmışsın.Şimdi heste olucun get hemen üstünü degiş hadi gözüm görmesin seni deyip beni içeri gönderdi.Bende bir güzel üstümü başımı degiştirdim.Bu arada acıktım tabi.o keder heyirmiye acıkılmazmı.Hemen matmaga gidip bir dırnak ekmek aldım.Üstüne tamatus pekmezini sürdüm.Üstüne birezde nane ekeledim.Degmeyin keyfime.Karnımı doyurdum.Öylenden sonra anam beni bakkala gönderdi.Bakkaldan behteniz,çükündür,tüylü acir,kırık kudama,pürçüklü,varsa bir iki tene hes,200gram kuru mişmiş alda gel dedi.Bende anee bir addene bunları alorum yoksa gene şıhılmahşemi yapıcın dedim.Anamda bee kele oğlan sende benim ne bişirecegimden kafayı bozdun.Tez dorum sene bu dediklerimi alda gel.Ağşama yimek yapıcım deyip beni kovaladı.Bende dışarıda birez oynadım sonrada dediklerini alıp eve geldim.Bu arada fağıt ağşama az kaldı.Sovuk olduğu için eve girip akşamın olmasını bekledim.
Ama birezde halım yok kimi üşüttümmü nettim bilmorum.Ataşım birez yüksek herhalki terlemeye başladım.Anam geldi baktıki yatorum.Sen bu fağıt yatmazdın noldu bir yerinmi ağror dedi.Bende birez halsızım birezdw ataşım var dedim.Geldi hemen elini annıma koydu bee kele oğlan yanor.Bu keder sovukta heyirirsen olacağı buydu dedi.Ben şimde sene paryavşanı kaynadımda bir kedeh iç seni terledir ataşını düşürür.Heçbişen kalmaz deyip getti.Birez sonra elinde bir kedeh kaynamış paryavşanı suyunu getirdi.Bunu sovut bir dikişte iç dedi.Bir dikişte içmezsen bir daha içemen çok acı çünkü olmazsa içine bir çimdik şeker at eyle iç aha ben gelorum dedi gitti.Bende dedigi kimi yaptım bir çimdik şeker kattım sovuttum kafama bir dikişte içtim.Acı zehir zıkkım kimi bir şey.Birez sonra anam elinde bir tastan geri geldi.İçtinmi paryavşanını deyi sordu boş kedehi gösterdik eyi aferim dedi.Aç bakım karnını dedi açtım.Karnımada suya koyduğu paryavşanını bir güzel sürdü.Şimdi heeç bir şeyin kalmaz merek etme dedi.Şimdi şu tandırın altına gir yorğanı başına kedek çek tandırın sıcağında pığıl pığıl uyu.Bir güzel terle aslan kimi olun heç bişen kalmazBu arada tandırın hördeleyine de dikkat et bir sakamatlık çıkarma güzel güzel uyu emi oğlum dedi matmağa getti.Bende anamın dedigi kimi bir güzel uyumuşum.Gözümü açtığımda hava kararmış bende su kimi terlemişim.Hemen üstüm başım değişildi.Tertiplendim.hekketen heç bir şeyim kalmadı anam haklımış.
Babam geldi.sufra kuruldu eliniz arttığı bir şeyler yidik.Sufra kaktı.Herkes sıcağa tandıra yorganın altına gömüldü.Babam ulan dedi şu dambırayı çalmayı biriniz öğrenemediniz dedenizin dambırası mehmilde duror çalan yok.Ordan anam atıldı yalınız dambıramı duror altatarda kehke bezıne sarılı duror.He yo birgün şu altatara güzel bir bakım yapım.Bakımı yapta eyi bir yere sakla uşakların bulamıyacağı bir yer olsun.dedi anam.He haklısın eksik deyen babam ağ deve dama çıktı yerin bakalım şu şire sandığını açak bu gece bir sifteh yapak dedi.Hemen keseri kapıp şire sandığının başına gettik.Eskiden sandıktan kimse şire çalmasın deyi sandığın ağzı mıhlardan çakılırdı.Babam elindeki keserden mıhları bir bir çekti sandık açıldı, açıldı ama sandıktaki sucuklar her sene olduğu gibi yine neredeyse yarıya enmiş.Kim sandığı açtı kim yidi davası bitince sucuklar,bastıklar,nuskalar,kesmeler sehenlere kondu Tandırın üstünde ale güzel afiyetle güle oynaya yindi.Böylece özlemle beklenen ağ devenin dama çıkması kutlandı.Daha sonra herkes tandırın etrafına fırdolayı serildi.Uykusu gelen uyudu.Bir kış geceside böyle heket heket hengilkoz söylenmeden bitti.

Keyal ÜSTDAĞ